Wielkopostne Rozmyślania o Bożym Umęczeniu

Wielkopostne rozmyślania o Bożym Umęczeniu to projekt poświęcony staropolskim i tradycyjnym pieśniom pasyjnym, które przez wieki towarzyszyły nabożeństwom wielkopostnym. Jego osią jest śpiewane nabożeństwo Drogi Krzyżowej, oparte na dawnych tekstach i melodiach zachowanych w rękopisach oraz w żywej tradycji ludowej.

Pasyjna pobożność zajmowała w dawnej Polsce miejsce szczególne. Pieśni o Męce Pańskiej obecne były zarówno w kancjonałach reformacyjnych i katolickich, jak i w przekazie ustnym. Śpiew stanowił istotny element nabożeństw domowych i parafialnych, budując wspólnotę modlitwy i przekazując treści teologiczne w przystępnej formie.

Program obejmuje staropolskie oraz tradycyjne pieśni pasyjne zestawione w sposób nawiązujący do nabożeństw Drogi Krzyżowej oraz Gorzkich Żalów. Poszczególne części prowadzą słuchacza przez kolejne etapy rozważania Męki Pańskiej, zachowując kontemplacyjny charakter i właściwą dla tradycji surowość wyrazu.

Repertuar oparty jest na historycznych drukach i rękopisach oraz badaniach etnograficznych:

  • Kancjonał Walentego z Brzozowa
  • Kancjonał Jana Seklucjana
  • rękopis Biblioteki Raczyńskich (XV w.)
  • Śpiewnik kościelny X. M. M. Mioduszewskiego (1838)
  • Oskar Kolberg Dzieła wszystkie
  • prace badawcze Franciszka Kotuli
  • żywa tradycja ustna regionu Podkarpacia
  • archiwum rodzinne oraz własne badania terenowe

Zestawienie druków XVI-wiecznych, późniejszych śpiewników oraz materiałów terenowych pozwala ukazać ciągłość i trwałość polskiej tradycji pasyjnej.

Projekt realizowany jest w formie koncertów, warsztatów oraz tradycyjnych czuwań wielkopostnych. Wykonania odbywają się z towarzyszeniem liry korbowej lub – w zależności od charakteru wydarzenia – w surowej formule wokalnej. W wersji warsztatowej uczestnicy poznają dawną ornamentykę, sposób prowadzenia melodii oraz kontekst liturgiczny pieśni.

Program stanowi świadectwo żywej ciągłości tradycji – od rękopisów i druków staropolskich po współczesny przekaz ustny. Nie jest to rekonstrukcja muzealna, lecz praktyka zakorzeniona w doświadczeniu wspólnoty. Dzięki temu projekt zachowuje zarówno historyczną rzetelność, jak i autentyczną siłę oddziaływania.