Tradycyjne Podkarpackie Kolędowanie to program poświęcony dawnym formom świętowania Bożego Narodzenia – od chorałowych hymnów po żywą tradycję kolędniczą regionu Podkarpacia. Projekt ukazuje kolędę jako zjawisko łączące liturgię oraz ludową pobożność.
Już w średniowieczu i renesansie powstawały zbiory pieśni bożonarodzeniowych, które stopniowo przenikały do tradycji ludowej. W Polsce kolędowanie przybrało szczególnie bogatą formę – obejmując zarówno uroczyste hymny kościelne, jak i te śpiewane po domach. Region Podkarpacia zachował wiele archaicznych melodii i zwyczajów, przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Program obejmuje:
- chorałowe hymny o Bożym Narodzeniu
- kolędy staropolskie
- kolędy tradycyjne z regionu Podkarpacia i innych części Polski
Układ repertuaru prowadzi od form najstarszych – związanych z liturgią – ku pieśniom domowym i kolędniczym, tworząc pełny obraz dawnego świętowania.
Repertuar oparty jest na bogatym materiale rękopiśmiennym, drukowanym oraz etnograficznym:
- Kancjonał Biblioteki Czartoryskich 1551 r.
- Kancjonał Biblioteki Kórnickiej 1551-1555 r.
- Kancjonał puławski 1550 r.
- Kancjonał nieświeski 1563 r.
- Kancjonał Jana Seklucjana 1547 i 1559 r.
- Wacław w z Szamotuł 1524-1560 r.
- Kancjonał Piotra Artomiusza 1587 i 1596 r.
- Kancjonały staniąteckie XIV w.
- Piae Cantiones 1582 r.
- Symfonije anijelskie Jan Żabczyc 1630 r.
- Pastorałki i kolędy z melodyjami czyli piosnki wesołe ludu w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane, przez X. M. M. Mioduszewskiego zebrane, 1843 r.
- Kantyczki karmelitańskie, rękopis z XVIII w, z prac Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
- Kantyczki. Kolędy i pastorałki w czasie Świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane z dodatkiem pieśni przygodnych w ciągu roku używanych. Ułożył Karol Miarka, 1904 r.
- Kolędy domowe i pastorałki, Kantyczka J. Kaszyckiego 1911 r.
- Największa kantyczka z nutami J. A. Gwoździowski, druk 1938 r. w Krakowie
- W dzień Bożego Narodzenia. Kantyczka. Kolędy zebrał Franciszek Barański, druk 1974 r.
- Kantyczki, czyli zbiór najpiękniejszych kolęd i pastorałek Józef Cebulski, druk. 1943 r.
- Oskar Kolberg Dzieła wszystkie
- Franciszek Kotula Hej lelija, czyli o wygasających starodawnych pieśniach kolędniczych w Rzeszowskiem w 1970 r.
- archiwalne nagrania z pracy badawczej Franciszka Kotuli
- Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, Kolędowanie na Rzeszowszczyźnie, pod redakcją Katarzyny Smyk i Jolanty Dragan
- Kolędy Podkarpacia, Bartosz Gałązka
- żywa tradycja ustna regionu Podkarpacia
- archiwum rodzinne i własne badania terenowe
Tak szerokie zaplecze pozwala ukazać ciągłość repertuaru – od średniowiecznych hymnów po kolędy śpiewane współcześnie w domach i podczas kolędowania.
Projekt realizowany jest w formie koncertów, warsztatów oraz przede wszystkim spotkań śpiewaczych. W zależności od charakteru wydarzenia możliwa jest forma bardziej uroczysta – z zachowaniem stylu historycznego i towarzyszeniem dawnych instrumentów – bądź forma wspólnotowa, angażująca uczestników do wspólnego śpiewu.
Tradycyjne Podkarpackie Kolędowanie ukazuje kolędę jako żywą część dziedzictwa – nie jako repertuar archiwalny, lecz praktykę zakorzenioną w pamięci wspólnoty. Połączenie źródeł pisanych, badań terenowych i przekazu ustnego tworzy program, który łączy historyczną rzetelność z autentycznym doświadczeniem świątecznej tradycji.