Cuda Najświętszej Marii Panny to program poświęcony muzycznym i literackim świadectwom kultu maryjnego, który przez wieki kształtował duchowość Europy, a szczególnie ziem polskich. Projekt ukazuje Maryję jako postać obecną zarówno w teologii i liturgii, jak i w pobożności ludowej – w pieśni, opowieści i przekazie ustnym.
Od XIII wieku powstawały rozbudowane zbiory pieśni opisujących cuda i wstawiennictwo Najświętszej Panny. Motywy te przenikały do kancjonałów, śpiewników parafialnych oraz tradycji dziadowskiej. W Polsce kult maryjny zajmował miejsce szczególne – obecny w sanktuariach, bractwach, a także w codziennej modlitwie domowej.
Program i repertuar:
- laudy i kantyki ze średniowiecznych manuskryptów
- liryka maryjna ze staropolskich kancjonałów
- hymny z dawnych śpiewników kościelnych
- pieśni tradycyjne oraz opowieści dziadowskie związane z cudami i sanktuariami
Zestawienie form liturgicznych i paraliturgicznych pozwala ukazać szerokie spektrum maryjnej pobożności – od dworskiej po ludową.
Projekt oparty jest na historycznych przekazach muzycznych i literackich:
- Cantigas de Santa Maria (XIII w., Kastylia)
- Llibre Vermell de Montserrat (XIV w., Katalonia)
- staropolskie kancjonały XV–XVII w.
- Śpiewnik kościelny ks. M.M. Mioduszewskiego
- Oskar Kolberg Dzieła wszystkie
- tradycje Podkarpacia i różnych regionów Polski
- archiwum rodzinne oraz własne badania terenowe
Tak szerokie zaplecze źródłowe pozwala zestawić repertuar średniowieczny z późniejszą tradycją staropolską i ludową, ukazując ciągłość motywów, tekstów i melodii.
Projekt realizowany jest w formie koncertów, warsztatów oraz prezentacji o charakterze edukacyjnym. Wykonania odbywają się z towarzyszeniem historycznych instrumentów, z zachowaniem praktyki wykonawczej właściwej dla epoki. Wprowadzenie komentarza historycznego oraz elementów narracyjnych przybliżają kontekst powstania utworów i ich funkcję w życiu wspólnoty.
Cuda Najświętszej Marii Panny ukazują, że kult maryjny nie był jedynie zjawiskiem liturgicznym, lecz przenikał wszystkie warstwy życia społecznego. Połączenie źródeł pisanych, tradycji ustnej i badań terenowych tworzy program spójny, zakorzeniony w historii, a zarazem żywy i czytelny dla współczesnego odbiorcy.