Bije pierwsza godzina to program poświęcony tradycyjnym pieśniom pogrzebowym oraz repertuarowi związanym z przemijaniem i nadzieją życia wiecznego. Tytuł nawiązuje do dawnej symboliki godziny śmierci – chwili przejścia, którą wspólnota przeżywała poprzez modlitwę i śpiew.
W kulturze dawnej Polski śpiew towarzyszył człowiekowi aż do ostatniej drogi. Pieśni pogrzebowe wykonywano w domach zmarłych, podczas czuwania, w procesji i w kościele. Repertuar ten łączył wątki pasyjne, eschatologiczne i hagiograficzne, budując obraz śmierci jako momentu sądu, ale i nadziei. W wielu miejscowościach – zwłaszcza na Podkarpaciu – tradycja ta zachowała się jeszcze w XX wieku.
Na program składają się:
- tradycyjne pieśni pogrzebowe
- hymny do Świętych Pańskich
- utwory wielkopostne
Układ repertuaru tworzy narrację prowadzącą od refleksji nad przemijaniem, przez modlitwę wstawienniczą, ku perspektywie odkupienia i zmartwychwstania.
Repertuar oparty jest na drukach kościelnych oraz materiałach etnograficznych:
- Śpiewnik kościelny, X. M. M. Mioduszewski 1838 r.
- Śpiewnik Pelpliński 1886 r.
- Oskar Kolberg Dzieła wszystkie
- Franciszek Kotula - folklor wokalny dawnej Puszczy Sandomierskiej na podstawie archiwalnych nagrań
- tradycyjne pieśni pogrzebowe z Wiązownicy
- żywa tradycja ustna regionu Podkarpacia
- archiwum rodzinne i własne badania terenowe
Połączenie źródeł drukowanych z przekazem ustnym pozwala odtworzyć repertuar, który funkcjonował nie tylko w przestrzeni liturgicznej, lecz także w domowym czuwaniu przy zmarłym.
Projekt realizowany jest w formie koncertów oraz warsztatów. Wykonania mogą mieć charakter surowy i kontemplacyjny – z ograniczonym towarzyszeniem instrumentów historycznych lub w formule a cappella – aby zachować właściwą powagę i skupienie. W wersji warsztatowej uczestnicy poznają tradycyjny sposób prowadzenia melodii oraz kontekst obrzędowy pieśni.
Bije pierwsza godzina ukazuje śpiew jako formę towarzyszenia człowiekowi w najważniejszym momencie życia. Program łączy historyczną rzetelność z żywą tradycją regionu, tworząc całość o charakterze refleksyjnym, zakorzenioną w dawnym porządku duchowym i wspólnotowym doświadczeniu.